W Krakowie i okolicach

Posts Tagged ‘niepodległość’

Migawki z Krakowa w 90. rocznicę odzyskania Niepodległości

Posted by jw w dniu Listopad 11, 2008

img_3059

 

img_30411

img_3044

img_3065

img_3074

img_3083

img_3088

img_3101

img_3124

 

img_3145

img_3159

img_3184

img_3190

img_3199

Posted in Imprezy, uroczystości, Krakowski Klub Gazety Polskiej, Wydarzenia historyczne | Otagowane: , , , , , | 2 komentarze »

90. Rocznica wyzwolenia Krakowa spod władzy zaborczej

Posted by jw w dniu Październik 30, 2008

90. Rocznica wyzwolenia Krakowa spod władzy zaborczej

Rankiem dnia 31 października 2008 roku, kilka lub kilkanaście minut po godzinie 6.00 rano minie dziewięćdziesiąt lat od chwili, gdy oberleutnant rezerwy Antoni Stawarz, stojąc przed frontem batalionu asystencyjnego 93 pułku, rzucił w kałużę austriacką czapkę z bączkiem i ubrał na głowę maciejówkę z orzełkiem.

Jesienią 1918 roku habsburska Austria odchodziła do historii. Czyniła to jednak powoli i wyraźnie starała się przedłużyć swoją egzystencję. Już 28 października proklamowano w Pradze powstanie niepodległej Czechosłowacji, a tymczasem Kraków i Lwów ciągle jeszcze formalnie podlegały Wiedniowi. Wszyscy wiedzieli, że dni Austro-Węgier są policzone. Polscy deputowani do wiedeńskiego parlamentu opuścili już austriacką stolicę. Krakowscy sędziowie, ogłaszając wyroki, unikali słów mówiących, iż werdykt wydawany jest w imieniu cesarza. Krakowscy urzędnicy zgromadzeni w sali „Sokoła” przy ulicy Wolskiej uchwalili 30 października rezolucję, że od tej chwili czują się funkcjonariuszami państwa polskiego.

Ciągle jednak był w Krakowie liczący 12.000 żołnierzy austriacki garnizon, który tylko w małym procencie składał się z żołnierzy narodowości polskiej. Polskie pułki w większości znajdowały w tym czasie na włoskim froncie.

W Krakowie był nie tylko liczny garnizon. Były też wielkie magazyny, których zawartość z wielką chęcią wojskowe władze przeniosłyby do Wiednia, Linzu lub Grazu.

Wystąpienie porucznika Antoniego Stawarza zapoczątkowało to, co nazywano po latach „oswobodzeniem Krakowa spod władzy zaborczej”. Rzeczywiście Kraków jako pierwsze z polskich miast usunął obce rządy.

Dopiero później przejęto władzę w innych miastach Małopolski. We Lwowie 1 listopada wybuchły walki polsko-ukraińskie. Dnia 7 listopada Polacy przejęli władzę w Lublinie, a 11 listopada w Warszawie i właśnie ta data świętowana jest dziś jako Dzień Niepodległości.

 

Od pamiętnych wydarzeń z jesieni roku 1918, kiedy Narody Europy postanowiły zacząć same decydować o swoim losie, upłynęło już dziewięćdziesiąt lat. Warto jednak pamiętać o tym ważnym momencie w dziejach naszego miasta oraz o ludziach, którzy postanowili wtedy wziąć sprawę w swoje ręce i pomogli odejść do historii habsburskiej monarchii. To dzięki nim Kraków – świętując, podobnie jak cała Polska, dzień 11 listopada – ma prawo do drugiego, własnego Święta Niepodległości, obchodzonego corocznie dnia 31 października. 

PROGRAM OBCHODÓW


Przewodnik po miejscach,

w których rozgrywały się wydarzenia pażdziernika i listopada 1918 r. w Krakowie

Antoni Stawarz

Tu się zaczęła niepodległość

Ryszard Terlecki -Ostatnia jesień Galicji

30 października 1918 r. – przejęcie odwachu w Krakowie

Dwaj bohaterowie wyzwolenia Krakowa:

„..oficerowie Stawarz, Iwaszko z oddanym im bez granic sierżantem Kościeniem, ppor. Stec i Gawron naradzali się, w jaki sposób wykonać rozkaz zajęcia odwachu na krakowskim Rynku około południa 31 października. Główną rolę miał tu do wypełnienia por. Antoni Stawarz.

31 października Iwaszko poprowadził jeden z oddziałów z koszar w Podgórzu przez most na Wiśle do Rynku. Tu płomiennie przemówił do tłumu, który zgotował mu żywiołową owację.


Potem poszedł ze swoimi żołnierzami dalej przez ulicę Floriańską pod pomnik Grunwaldzki, następnie Basztową i Karmelicką do koszar przy ulicy Siemiradzkiego, gdzie zajął magazyny broni.”

 

Posted in Imprezy, uroczystości, Wydarzenia historyczne | Otagowane: , , , , , , | Leave a Comment »

Obchody Jubileuszu 30-lecia Konfederacji Polski Niepodległej

Posted by jw w dniu Wrzesień 24, 2008

Kraków dnia, 23.09.2008 r.

Do Przedstawicieli Mediów

Komitet Obchodów Jubileuszu 30-lecia Konfederacji Polski Niepodległej ma zaszczyt zaprosić Państwa na uroczystość inaugurującą obchody Roku Jubileuszowego 30-lecia KPN.

1. bm. rozpoczęliśmy 30 rok od zawiązania KPN i ogłoszenia Aktu Konfederacji Polski Niepodległej na pl. Piłsudskiego przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie w roku 1979.

KPN była w PRL pierwszą partią, której celem było odzyskanie niepodległości Polski. W okresie jej walki z systemem komunistycznym była traktowana przez władze PRL jako szczególnie niebezpieczna formacja, zakładała bowiem likwidację dyktatury Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej sprawującej pełną, totalitarną władzę z nadania Związku Radzieckiego. Bojąc się utraty tej władzy, PZPR skierowała przeciwko KPN Służbę Bezpieczeństwa, której celem była likwidacja wszelkich działań niezależnych oraz tworzenie w oczach społeczeństwa, mediów krajowych i zagranicznych, jak i pozostałych formacji opozycyjnych, wizerunku ugrupowania faszystowskiego dążącego do utopijnych celów.

Przywódcy KPN siedzieli w więzieniach w wyniku dwóch wielkich procesów politycznych, w których skazani zostali na długoletnie więzienia. Leszek Moczulski – Przewodniczący partii, był najdłużej przebywającym w więzieniu opozycjonistą.

W 1989 r., dobierając kandydatów do rozmów Okrągłego Stołu PZPR zdecydowała się na wykluczenie pierwszej niepodległościowej partii KPN, nie chciała bowiem, by przemiany polityczne, na które decydowała się, prowadziły do niepodległości, pełnej demokracji i utraty przez nią władzy. Po podpisaniu umowy z 6. kwietnia 1989 r. KPN wystąpiła przeciwko wyborowi Jaruzelskiego na prezydenta Polski, zajmowała gmachy PZPR, a także zajmowała krótkotrwale bazy wojskowe Związku Radzieckiego na terenie naszego kraju.

Działania te przekonały społeczeństwo, że nie trzeba się lękać utraty przewodniej roli PZPR i wieczystej przyjaźni ze Związkiem Radzieckim, a przemianom można nadać charakter drogi do niepodległości, gdyż przeciwnik nie jest taki straszny, jak się wydaje.

W wyniku tych działań pierwsze wolne wybory w roku 1991 dały przewagę partiom niepodległościowym. 45-letnia hegemonia Związku Radzieckiego nad Polską przeszła do historii.

Obecnie, gdy rozpoczyna się 30. rok od powstania KPN dobrze jest przywrócić narodowi świadomość tej cząstki historii, zwłaszcza, że odzyskana niepodległość wymaga utrwalania. Pozostawanie w NATO i Unii Europejskiej oraz wspieranie ich rozszerzania się na wschód jest częścią działań budujących świadomość konieczności utrwalania niepodległości.

Uroczystość inaugurująca obchody Roku Jubileuszowego 30-lecia KPN odbędzie się w Sali Obrad Rady Miasta Krakowa 29. września o godz. 11.00 i będzie składała się z trzech części:

Pierwsza – otwarcie, gdzie głos zabiorą między innymi Bogdan Klich – Minister Obrony Narodowej, dr hab. Janusz Kurtyka – Prezes IPN, prof. Tomasz Gąsowski – Prezes Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego

Druga – wykład okolicznościowy wygłoszony przez dr hab. Janusza Kurtykę i dyskusja.

Trzecia – po przerwie lunchowej, będzie się opierała się na wspomnieniach uczestników tworzących historię walki niepodległościowej lat 1979-89.

Uroczystość poprzedzona będzie mszą świętą, która odbędzie się  w bazylice oo. Dominikanów o godz. 10.00 i koncelebrowana będzie przez ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego.

Można się spodziewać, że na uroczystości Prezydent RP Lech Kaczyński udekoruje działaczy KPN Krzyżami Orderu Odrodzenia Polski.

Imprezą towarzyszącą uroczystości jest stała, multimedialna wystawa „KPN w walce o niepodległą Polskę” na terenie Muzeum Armii Krajowej w Krakowie, ul. Wita Stwosza 12, nad którą patronat objął Marszałek Województwa Małopolskiego Marek Nawara.

Przewodniczącym Komitetu Honorowego Obchodów Jubileuszu 30-lecia KPN jest Minister Bogdan Klich, a do składu Komitetu Honorowego zaproszeni zostali:

Jerzy Miller – Wojewoda Małopolski,

Marek Nawara – Marszałek Województwa Małopolskiego,

dr Małgorzata Radwan-Ballada – Przewodnicząca Rady Miasta Krakowa,

dr Marek Lasota – Dyrektor Oddziału IPN w Krakowie,

Kazimierz Barczyk – Sędzia i Wiceprzewodniczący Trybunału Stanu,

Wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Małopolskiego,

prof. Tomasz Gąsowski – Prezes Fundacji Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego,

ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski – kapelan organizacji niepodległościowych i solidarnościowych, związany z KPN od 1979 r.,

Jacek Smagowicz – Członek Prezydium Komisji Krajowej NSZZ Solidarność.

Patronem uroczystości jubileuszowych jest Prezes IPN dr hab. Janusz Kurtyka.

Komitet Obchodów Jubileuszu 30-lecia Konfederacji Polski Niepodległej tworzą:

przewodniczący Zygmunt Łenyk,

wiceprzewodniczący Krzysztof Bzdyl,

sekretarz dr Remigiusz Kasprzycki,

członkowie: Ryszard Bocian, Danuta Kinaszewska, Adam Macedoński, Marcin Tatara.

Z uszanowaniem,

Zygmunt Łenyk

Przewodniczący Komitetu Obchodów Jubileuszu 30-lecia KPN

Posted in Wydarzenia historyczne | Otagowane: , , , , , | 5 komentarzy »